Vrede, geld en andere zorgen

© De Standaard | epa

Op 5 december vindt de WK-loting plaats, in Washington. Daar zal de FIFA ook voor de eerste keer de FIFA Peace Price overhandigen. Aan een “individu dat uitzonderlijke handelingen heeft gesteld voor de vrede en zo bijgedragen heeft aan het verenigen van de mensen over de wereld”.

Wie die pseudo-Nobelprijs juist in de wacht zal slepen, is nog onbekend. Maar bookmakers kunnen met de zekerheid van een Aziatisch gokkartel vermoedelijk wel inzetten op winst voor Donald Trump. Zeker na zijn onderonsje met Infantino een paar weken terug in Sharm-el-Sheikh. In aanloop naar het WK is voetbal in de States intussen een behoorlijke splijtzwam aan het worden. De nieuwverkozen New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani -niet toevallig een favoriet politiek mikpunt van Trump, (ondanks hun onderonsje van enkele weken terug)- startte tijdens zijn campagne een petitie tegen de WK-ticketprijzen. De FIFA zal immers voor de eerste keer dynamische prijzen gebruiken, die kunnen variëren in functie van de vraag…

De effecten zijn nu al duidelijk. Er zijn in voorverkoop al 2 miljoen tickets verkocht. Voor de finale in het MetLifestadion in New Jersey lopen de prijzen al op tot 7875 dollar. (In Qatar kostten de duurste finaletickets nog zo’n 1500 dollar…) De dynamische prijzen deden de verkoopprijs intussen al met 24% stijgen, in vergelijking met de eerste verkoopsronde. Voor modale groepswedstrijden zou ook al gauw tot 500 dollar neergeteld moeten worden.

Mamdani kloeg aan dat de tickets voor heel wat modale New Yorkers te duur zouden worden. Hij eiste tijdens zijn campagne dat de FIFA minstens 15% van de tickets voor zou behouden voor locals… Het lijkt onwaarschijnlijk dat hij die strijd nog gaat winnen… Wel duidelijk is dat de tijd waarin ‘soccer’ in de VS geen voet aan de grond kreeg, ver achter ons ligt… Dankzij FIFA’s morele toondoofheid en Infantino die zich steeds meer als bestie van Trump profileert, is voetbal er intussen dus zelfs inzet van een politieke machtsstrijd geworden…

Vrede als farce

Tegen die achtergrond lijkt de nieuwe vredesprijs vooral bedoeld om de morele mist rond de FIFA nog wat dikker te maken. Het spanningsveld tussen de wereldvoetbalbond als hoeder van the Beautiful Game en als door petro- en andere dollars aangedreven marketingvehikel is zelden zo scherp geweest. Wanneer de reputatie van the global game al te opvallende scheuren begint te vertonen, haalt de FIFA er weer maar eens haar vermeende vredesmissie bij. Infantino’s voorganger, de al te lijpe Zwitser Sepp Blatter, werkte tijdens zijn ambtstermijn al danig op de lachspieren toen hij zijn door corruptieschandalen geteisterde organisatie expliciet als Nobelprijswinnaar voor de Vrede naar voren schoof …

Toch is het niet helemaal absurd om FIFA en vrede in één adem te noemen. De organisatie ontstond in mei 1904, als één van de tientallen internationale organisaties die in de nasleep van de Frans-Duitse oorlog van 1870 werden opgericht. Het idee van verzoening en pacificatie via internationale samenwerking, kreeg in de Belle Epoque nog een extra impuls door het groeiende succes van de Wereldtentoonstellingen, waarin internationale sportcompetities vaak prominent aanwezig waren.

Dat uitgerekend Infantino nu vrede claimt als marketinginstrument, terwijl zijn organisatie het spel ethisch en financieel steeds verder buiten die lijnen duwt, maakt de farce compleet.

Brussel speelde een opvallende rol in die vroege internationale vredesbeweging. Het is daarom ook niet toevallig dat er tussen de zeven stichters van de FIFA twee Belgen (Brusselaars) zaten. Max Kahn (1871-1971), één van hen, vertoefde in het milieu van (de vandaag grotendeels vergeten) pacifist–feminist Louis Frank (1864-1917) Nobelprijswinnaar Henri La Fontaine (1854-1943) en Mundaneumstichter Paul Otlet (1868-1944). (Kahn voetbalde trouwens, net als Otlets zoon Jean, voor de elitaire Leopold Club de Bruxelles.) Voor hem en de andere FIFA-stichters was internationale verbroedering via de sport belangrijk. Ze moest dienen als morele oefening in fair play. Voor zoveel mogelijk mensen. Zowel voor voetballers, maar ook voor toeschouwers.

Infantino lijkt vandaag vergeten te zijn dat voetbal een spel is dat binnen bepaalde lijnen moet worden gespeeld en dat het in eerste instantie een brede volkssport is. Dat uitgerekend hij nu vrede claimt als marketinginstrument, terwijl zijn organisatie het spel ethisch en financieel steeds verder buiten die lijnen duwt, maakt de farce compleet. Als de FIFA echt iets wil doen voor vrede, dan begint dat met het herontdekken van de bescheiden, verbindende oorsprong van de sport die ze zegt te dienen. Laat de FIFA-prijzen maar aan de winnaars van het komende WK. En laat vooral de ticketprijzen toegankelijk blijven voor iedereen die deze – dixit Donald Trump – ‘Once in a lifetime opportunity’ live wil meemaken.

Bijdrage door Kurt Deswert
Voetbalhistoricus
Gemeenteraadslid in Sint-Lambrechts-Woluwe