De betonstop (en zeker het recente rechterlijk bevel in Brussel) roept meer debat op dan we vermoeden. Er is een debat over eigendomsrecht uiteraard, over rechtszekerheid voor investeerders, over “Nimby” en “Yimby”, maar vooral over de kernvraag: welk klimaatbeleid willen we eigenlijk? Moet er méér of juist mínder stad komen in de strijd tegen de klimaatopwarming?
Hoe meer mensen dichtbevolkt op elkaar leven, hoe meer ruimte voor natuur en biodiversiteit buiten de stad. Hoe meer economische activiteit en productiviteitswinsten door innovatie in en rond onze steden, hoe meer we de buitengebieden ongerept laten. Is het ‘eenvoudig leven’ in het groen, in harmonie met de natuur, niet iets voor groene romantici. De groene realiteit heeft misschien eerder nood aan verdichting van de stad? Aan meer stad?
Een Franstalige rechtbank van eerste aanleg in Brussel heeft een tijdelijke bouwstop opgelegd in groene, onbebouwde zones in de stad! De rechtbank oordeelde dat het Brussels Gewest tekortschiet in zijn verplichtingen inzake de strijd tegen verharding.
Het klinkt terecht. Kritiek op klimaatbeleid lijkt snel verdacht. En toch. De liberaal heeft hoe dan ook moeite met deze uitspraak van de rechter als het om reeds vergunde en bestemde terreinen gaat. De betrokken projecten hebben hun plannen vaak al aangepast aan de nieuwe noden rond biodiversiteit en de strijd tegen verharding. Schadeclaims zullen onvermijdelijk volgen, en de rechtsonzekerheid voor investeerders neemt toe. Maar de rechter heeft gesproken.
Ik vrees echter dat de winnaar niet het klimaat is. De winnaar is vooral NIMBY: Not in My Backyard. De ruimte die we niet slim via verdichting winnen in en rond de stad, die verliezen we weldra in de buitengeieden.
De vraag is dus: is meer stad, een slimmere stad een antwoord op de klimaatuitdaging? De discussie rond de uitspraak van de rechter en de betonstop moet het ook hierover hebben. De betonstop in de stad dient een aantal buurtbewoners tegen sociaal en economisch belangrijke projecten. Het dient noch de stad noch het klimaat. De vraag mag gerust zijn: meer of minder stad? Nimby of Yimby, (Yes In My Backyard)?
Johan Basiliades publiceert regelmatig stukken rond stedelijk liberalisme.
Hij is fractiesecretaris bij Open Vld in het Brussels Parlement.